Planet e avancuara për të zhvilluar në dhjetor një ndeshje të La Ligës në Miami, mes Villarrealit dhe Barcelonës, u rrëzuan papritur të martën. Drejtuesit e Villarrealit e mësuan lajmin në mes të humbjes 2-0 në shtëpi ndaj Manchester Cityt në Champions League, ndërsa Barcelona u kap në befasi menjëherë pas fitores 6-1 kundër Olympiacosit.
Në dhomat e zhveshjes pati pështjellim: lojtarët e Barçës po e lexonin lajmin në telefonat e tyre. Disa madje kishin nisur të planifikonin pushime në SHBA pas ndeshjes së 20 dhjetorit, e cila ishte caktuar për t’u luajtur në Hard Rock Stadium. Tani, gjithçka u ndërpre me një të rënë të lapsit.
Pse u anulua ndeshja në Miami?
La Liga deklaroi të martën se, pas bisedimeve me promovuesin e ndeshjes së propozuar Villarreal–Barcelona në Miami, “u mor vendimi për ta anuluar” për shkak të “pasigurisë së krijuar në Spanjë javët e fundit”.
Promovuesi është Relevent Sports, kompania e bashkëthemeluar dhe në pronësi të miliarderit Stephen Ross, pronar i Miami Dolphins. Relevent ka një ndërmarrje të përbashkët me La Ligën për të rritur biznesin e kampionatit në Amerikën e Veriut, dhe ndeshja pritej të luhej në stadiumin e Dolphins, Hard Rock Stadium.
Relevent është bërë në heshtje një aktor i rëndësishëm global, jo vetëm si organizator ndeshjesh, por edhe si kompani e të drejtave mediatike, duke shitur marrëveshje transmetimi për garat e klubeve të UEFA-s, La Ligën, EFL-në, Bundesligën dhe Serie A-n. Si e tillë, reputacioni i saj peshon.
Edhe Relevent, në një deklaratë, përmendi “pasigurinë në Spanjë”, duke thënë se do të ishte “e papërgjegjshme” të niste shitja e biletave dhe se koha deri më 20 dhjetor nuk mjaftonte për të organizuar një aktivitet të këtij kalibri me standardet e duhura.
Megjithëse La Liga dhe Relevent kanë shtyrë vazhdimisht përpara idenë e një ndeshjeje zyrtare në SHBA, duke fituar edhe disa beteja ligjore, liga duhej të manovronte edhe kundërshtimin brenda Spanjës — nga sindikata e lojtarëve, Real Madridi, grupet e tifozëve dhe disa politikanë.
Shoqata e tifozëve spanjollë FASFE, së bashku me grupet e tifozëve të Villarrealit dhe Barcelonës, shprehën “kundërshtim absolut, total dhe të palëkundur”. Fundjavën e shkuar, skuadrat e La Ligës ndalën lojën për 15 sekonda pas fillimit të ndeshjeve, pasi AFE (sindikata e futbollistëve) njoftoi se lojtarët ishin të pakënaqur me planin për Miamin. Real Madridi iu drejtua FIFA-s për ta bllokuar ndeshjen, duke argumentuar se do të cënonte “integritetin” e garës, veçanërisht për shkak të heqjes së avantazhit të fushës në një ndeshje të vetme, gjë që mund të ndikonte në renditjen finale.
Pse pati reagim kaq të fortë në Spanjë? Roli i Real Madridit
Reagimi ndaj idesë së lojës në Miami ishte i përzier dhe pasqyroi përçarjet ekzistuese në futbollin spanjoll. Shumica e klubeve — të paktën në nivel presidentësh e drejtuesish — janë shprehur prej vitesh në favor. Edhe Barcelona dhe Villarreal ishin plotësisht pro.
Shumë tifozë vendas ishin kundër, por drejtuesit ishin gati të shkonin përtej vullnetit të tyre. Javier Tebas është mësuar me protesta ndaj presidencës së tij në La Ligë dhe shpesh lë të kuptohet se zgjerimi ndërkombëtar e hyrja në tregje të reja peshojnë më shumë se përkujdesja ndaj bazës aktuale të tifozëve.
Megjithatë, protestat e lojtarëve fundjavën që shkoi, të organizuara nga AFE, e shtuan zemërimin. Disa futbollistë të Barçës dhe Villarrealit e panë idenë si të imponuar pa u kërkuar mendim. Kapitenët e La Ligës u indinjuan që Tebas nuk gjeti kohë për t’u takuar me ta, ndërsa nuk u pëlqeu as kërkesa e ligës që transmetuesit të mos shfaqnin në TV protestat e 15 sekondave. Thibaut Courtois akuzoi La Ligën për “manipulim”.
Faktori më i madh, megjithatë, ishte kundërshtimi i Real Madridit dhe beteja e ashpër për pushtet mes presidentit Florentino Perez dhe Tebas. Marrëdhënia e ndërlikuar e Perez me homologun e Barcelonës, Joan Laporta, është tendosur edhe nga afrimi i Barçës me UEFA-n dhe largimi nga projekti i Superligës, i cili ka ngelur pezull dhe që Madridi e mbështet fort. “Po të ishin Madridi dhe Barcelona në një vijë për këtë projekt, askush s’do ta ndalte,” tha një burim i industrisë.
Sipas burimeve të shumta, dy ankesat zyrtare të Realit te Këshilli i Lartë i Sportit (CSD) në Spanjë — duke argumentuar se La Liga nuk ka të drejtë të çojë një ndeshje të kampionatit jashtë vendit dhe duke ngritur madje mundësinë e pezullimit të Tebas — ishin vendimtare në prishjen e planit.
Presidenti i CSD-së, José Manuel Rodríguez Uribes, tha se “kjo nuk ishte rruga e duhur” dhe se për një nismë me kaq peshë, që prek integritetin e garës, duhej dialog dhe marrëveshje mes të gjithë klubeve. Ai shtoi se duhen hartuar “rregulla të përshtatshme” për nisma të tilla, duke theksuar se CSD “do të preferojë gjithnjë të sjellë evente sportive në Spanjë, jo t’i nxjerrë jashtë”.
A ka gjasa që ideja të ringjallet?
Në mbrëmjen e së martës, askush nga palët e përfshira nuk priste që ndeshja të zhvillohej në Miami. U krijua konfuzion ngaqë La Liga foli për “anulim”, ndërsa Relevent përdori termin “shtyrje” — por kjo i referohej konceptit të përgjithshëm (luajtjes së një ndeshjeje të La Ligës në SHBA), jo kësaj përballjeje specifike.
Ka arsye përse, në të ardhmen, një ndeshje e La Ligës jashtë Spanjës mund të ndodhë. Barcelona theksoi se “i vjen keq për një mundësi të humbur për të zgjeruar markën e garës në një treg strategjik, me kapacitet rritjeje dhe gjenerimi të ardhurash për të gjithë”. La Liga pohoi se nisma të tilla janë “thelbësore për rritjen e futbollit spanjoll”, në përpjekje për të mbajtur ritmin me Premier Leaguen, e cila dominohet nga të ardhurat televizive.
Shembujt ekonomikë flasin vetë: kur Barcelona dhe Real Madridi luajtën një miqësore para-sezonale në Hard Rock në 2017, të ardhurat nga biletat kaluan 30 milionë dollarë. Ambicia për shifra të ngjashme për një ndeshje zyrtare mbetet. Por La Liga do të duhet të arrijë marrëveshje paraprake me lojtarët dhe të zbusë luftën e vazhdueshme të Tebas me Real Madridin.
Ndërmarrja e përbashkët “La Liga North America” me Relevent mbetet në fuqi. Që prej 2018-s, Relevent ka ndërmjetësuar një marrëveshje tetëvjeçare me vlerë 1.4 miliardë dollarë me ESPN+ në SHBA dhe Kanada, që mundëson transmetimin e të 380 ndeshjeve të La Ligës në anglisht dhe spanjisht për mbi 25 milionë abonentë. Nuk ka detyrim kontraktual për të luajtur një ndeshje në SHBA, megjithëse drejtues të ESPN kanë thënë se një ndeshje në tregun lokal do të ishte e dobishme. Shikueshmëria ka ardhur në rritje, ndërsa biznesi i La Ligës në Amerikën e Veriut ka siguruar sponsorizime me Walmart, Loews dhe Verizon.
FIFA ka pranuar më herët të rishikojë politikën për ndeshjet e kampionateve brenda vendit që luhen jashtë kufijve, duke ngritur një grup pune. Pritshmëria, para zhvillimeve të kësaj jave, ishte përcaktimi i udhëzimeve që kufizojnë numrin e ndeshjeve në një territor të caktuar për çdo kampionat apo edhe për çdo skuadër — për të mos kanibalizuar liga vendase si MLS në SHBA — megjithëse kufizime të tilla mund të hapin rrugë për padi antitrust.
Sa dëmtuese është kjo për La Ligën dhe të tjerët?
Më i dëmtuari është qartësisht presidenti i La Ligës, Javier Tebas, i cili e ka bërë luajtjen e ndeshjeve jashtë Spanjës një shtyllë të rritjes së të ardhurave. Në fillim të tetorit, ai udhëtoi në Miami për Sports Summit USA 2025 dhe deklaroi: “Besoj se, përveç disa formaliteteve të vogla, është praktikisht bërë. Të shtunën, më 20 dhjetor, një ndeshje zyrtare e La Ligës mes Villarrealit dhe FC Barcelonës do të luhet në Hard Rock Hotel në Miami.”
Për të arritur deri këtu, Tebas shtyu fort përpara duke siguruar mbështetjen e presidentit të Federatës Spanjolle, Rafael Louzán, dhe një dritë jeshile nga presidenti i UEFA-s, Aleksander Ceferin — kosto të konsiderueshme politike. Rrëzimi i projektit në këtë fazë të vonë nuk është pamje e mirë as për partnerët e La Ligës, Relevent Sports.
Edhe klubet do të ndjejnë pasojat. Presidenti i Barçës, Joan Laporta, vetëm pak orë më parë kishte hedhur poshtë protestat e Realit: “Real Madridi mund të thotë ç’të dojë dhe do të bëjë atë që i leverdis. Unë jam president i Barcelonës dhe ne do të luajmë në Miami më 20 dhjetor.” Laporta e dinte se shumë nga lojtarët e tij ishin kundër idesë, gjë që nuk e ndihmon marrëdhënien e brishtë mes dhomës së zhveshjes dhe bordit. CEO i Villarrealit, Fernando Roig Negueroles, u kap nga kamerat, live, teksa reagoi me zemërim kur mori vesh lajmin në mes të humbjes ndaj Cityt — një moment i pakëndshëm. Presidenti Fernando Roig Sr po ashtu del i dëmtuar.
Çfarë do të bëjë La Liga tani?
Në një postim në X, Tebas e quajti anulimin “një mundësi e humbur” dhe u shpreh se “La Liga do të vazhdojë të punojë, me rigorozitet dhe bindje, që futbolli spanjoll të mbetet konkurrues”.
Burime të përfshira më herët në planifikimin e ndeshjeve jashtë vendit thonë se është e pamundur që Tebas të tërhiqet plotësisht nga ideja, për sa kohë ka investuar personalisht kaq shumë. Pengesa më e madhe tani duket të jetë sigurimi i mbështetjes së qeverisë spanjolle, gjë jo e lehtë përballë kundërshtimit të Real Madridit dhe tifozëve vendas. Fitimi i pëlqimit të lojtarëve — ndoshta përmes ndarjes së të ardhurave — do të ndihmonte shumë. Mbetet për t’u parë nëse Relevent do të mbetet në bord dhe nëse SHBA do të jetë sërish skena; mund të shfaqen edhe vende të tjera. Superkupa e Spanjës tashmë luhet çdo vit në Arabinë Saudite dhe Riyadh Season është sponsor zyrtar i La Ligës.
Për momentin, ideja për të luajtur një ndeshje të La Ligës jashtë Spanjës është e vdekur. A mund të ringjallet dhe si? Koha do ta tregojë.
Po planet e Serie A në Australi?
Për Serie A-n, gjithçka vijon normalisht. Liga po punon për miratimet përfundimtare nga FIFA dhe Football Australia që në shkurt të luhet ndeshja mes Comos dhe Milanit në Perth. Ndryshe nga La Liga, Serie A ka më shumë kohë: dy muaj shtesë për ta marketuar dhe shitur ndeshjen në Australinë Perëndimore, dhe deri tani s’ka pasur kundërshtim të madh publik.
Megjithatë, vendimi ka hapur debat pasi presidenti i UEFA-s, Ceferin, dha pëlqimin “me keqardhje”. Adrien Rabiot i Milanit i tha Le Figaro se ishte “krejtësisht e çmendur” dhe “absurde”. CEO i Serie A-s, Luigi De Siervo, kundërshtoi: “Rabiot harron, si të gjithë lojtarët që fitojnë miliona euro, se paguhen për të bërë një punë.”
Liga thotë se ka qenë transparente: Serie A duhet të rrisë markën nëse do të bëhet më e mira mes të tjerave, në një kohë kur Premier League është superligë komerciale me të ardhura shumëfish më të mëdha. Sipas saj, kjo s’ndryshon nga NFL, NBA dhe MLB që çojnë ndeshje jashtë, ose nga Tour de France, Giro d’Italia dhe Vuelta që nisin jashtë vendeve të tyre.
Ka pasur edhe sarkazëm nga tifozët që thonë se Perth është i mirëpritur të shohë një nga 0-0-t e shumta të këtij sezoni. Më seriozisht, ekspertët pyesin: po sikur Milani të jetë në garë për titull në shkurt? Po lodhja nga udhëtimi dhe nxehtësia? Po nëse skuadra dëmtohet si pas pushimit të fundit të kombëtareve?
Burimi: The Athletic (Adam Crafton, Dermot Corrigan dhe bashkautorë)
