Një aleat i madh i NATO-s ka paralajmëruar se “do të ishte fundi i botës siç e njohim” nëse aleanca shpërbëhet për shkak të përplasjes mbi Grenlandën, teksa trupa aleate nisin të zbarkojnë në ishull.
Paralajmërimi nga Polonia
Kryeministri polak Donald Tusk tha në një konferencë për shtyp se çdo përpjekje nga një shtet i NATO-s për të marrë nën kontroll (edhe pjesërisht) territorin e një shteti tjetër anëtar do të ishte një katastrofë politike. “Do të ishte fundi i botës siç e njohim, asaj bote të garantuar nga solidariteti i NATO-s, që ka frenuar forcat e së keqes të lidhura me terrorin komunist apo forma të tjera agresioni,” deklaroi ai.
Bisedimet në Uashington
Paralajmërimi erdhi pas takimeve vendimtare mes SHBA-së, Danimarkës dhe Grenlandës në Uashington të mërkurën, të cilat dështuan të zhbllokojnë “mospajtimin themelor” për ishullin e pasur me minerale.
Dërgimi i trupave në Grenlandë
Këtë javë, aleatët e NATO-s – Franca, Suedia dhe Gjermania – kanë dërguar personel ushtarak në Grenlandë, duke iu bashkuar Danimarkës për të forcuar sigurinë e ishullit. Ministria e Mbrojtjes së Gjermanisë tha se misioni synon “të eksplorojë opsione për garantimin e sigurisë përballë kërcënimeve ruse dhe kineze në Arktik”. Zëvendëskryeministri i Grenlandës, Mute Egede, konfirmoi se priten më shumë praninë e trupave të NATO-s, me më shumë fluturime dhe anije ushtarake, fillimisht për stërvitje.
Planet e Danimarkës për praninë ushtarake
Ministri danez i Mbrojtjes, Troels Lund Poulsen, bëri të ditur se synimi është ngritja e një pranie më të qëndrueshme ushtarake në ishull, me rotacion të trupave nga disa vende të NATO-s.
Qëndrimi i SHBA dhe retorika e Trumpit
Donald Trump ka argumentuar vazhdimisht se SHBA duhet të zotërojë Grenlandën – një territor autonom i Danimarkës – për të penguar Rusinë ose Kinën të fitojnë terren në Arktik. Të mërkurën, ai deklaroi se “çdo gjë më pak” se kontrolli i plotë amerikan mbi Grenlandën është “e papranueshme”. Ai e quajti ishullin “jetik” për “Kupolën e Artë” që po ndërton, duke thënë se NATO duhet ta ndihmojë atë ta marrë territorin. Trump po ashtu u shpreh se pa fuqinë e jashtëzakonshme të Shteteve të Bashkuara, NATO “nuk do të ishte një forcë efektive apo faktor frikësimi – as për së afërmi”.
Reagimi i Grenlandës dhe Danimarkës pas takimit
Ministrja e Jashtme e Grenlandës, Vivian Motzfeldt, tha pas takimit se ishulli duhet të forcojë bashkëpunimin me SHBA-në. Zyrtarë danezë pranuan se ndajnë disa prej shqetësimeve të ngritura nga SHBA. Rasmussen tha se nuk ka një “kërcënim të menjëhershëm” nga Kina apo Rusia që Danimarka dhe Grenlanda “nuk mund ta përballojnë”, por theksoi se Danimarka tashmë ka rritur përgjegjësitë e saj të sigurisë, përfshirë financimet për anije, dronë dhe avionë luftarakë.
Polonia mban distancë
Ndërsa kërkoi unitet evropian, Tusk theksoi se Polonia nuk do të dërgojë trupa, duke shtuar se do të bëjë çdo përpjekje që Europa të mbetet e bashkuar për çështjen e Grenlandës.
Kostoja e mundshme dhe fushata online
Sipas ish-zyrtarëve amerikanë, blerja e Grenlandës mund t’i kushtojë SHBA-së rreth 700 miliardë dollarë, një shumë që i afrohet më shumë se gjysmës së buxhetit vjetor të Departamentit të Mbrojtjes – duke nxitur frikëra se SHBA mund të zgjedhë një rrugë force. Shtëpia e Bardhë publikoi gjithashtu një meme me mbishkrimin “which way, Greenland man?” që shfaqte dy slita qensh me flamurin e Grenlandës: një shteg drejt Shtëpisë së Bardhë dhe një tjetër drejt Rusisë e Kinës, nën qiell të errët me vetëtima.
Zëri nga terreni në Nuuk
Në kryeqytetin e Grenlandës, Nuuk, banorë vendas i thanë Associated Press se mirëpritën takimin, por ndjenë se la më shumë pyetje se përgjigje. Disa e panë vendimin e Danimarkës për të dërguar më shumë trupa, si dhe premtimet e mbështetjes nga aleatë të tjerë të NATO-s, si një mburojë ndaj një veprimi të mundshëm ushtarak amerikan – megjithëse zyrtarët ushtarakë evropianë nuk kanë sugjeruar se objektivi është të frenojnë SHBA-në.
burimi: the sun
