Sipas njohësve të sigurisë, Lista Serbe ka humbur legjitimitetin për ta përfaqësuar komunitetin serb në Kosovë, pasi në zgjedhjet e fundit lokale dhe parlamentare ka regjistruar rënie të dukshme të votave. Kjo rënie lidhet me pakënaqësinë në rritje ndaj praktikave të saj politike dhe zgjedhore.
Rënie e mbështetjes zgjedhore
Njohësit e sigurisë vërejnë rënie prej afro 20–25% të votave për Listën Serbe, duke krahasuar rezultatet e vitit 2021 me ato të vitit 2025, në varësi të komunës. Sipas tyre, kjo pasqyron një vetëdijesim dhe revoltë të serbëve, si edhe një distancim gradual nga strukturat që kanë ushtruar kontroll të hekurt në veri të Kosovës.
Akuza për shkelje dhe presione
Gurakuq Kuçi nga Instituti Octapus thekson se Lista Serbe është përfshirë në blerje votash, kërcënime dhe shantazhe, përfshirë shpërndarje dhuratash, banesa, subvencione dhe skema sociale. Po ashtu përmendet mobilizimi i votuesve në mënyrë grupore, praktika që, sipas tij, bien ndesh me ligjin dhe parimet zgjedhore. Edhe pse ky mobilizim ka prodhuar shumicë votash, rezultatet tregojnë rënie deri në 20% në disa komuna, çka shihet si sinjal i gatishmërisë së një pjese të serbëve për t’u shkëputur nga Lista Serbe dhe nga ndikimi i Beogradit.
Humbja e legjitimitetit dhe pasojat
Sipas Kuçit, veprimtaria e Listës Serbe ka ndikuar në përkeqësimin e jetës së pakicës serbe në Kosovë, duke i cenuar besueshmërinë dhe legjitimitetin për ta përfaqësuar atë. Ekspertët tërheqin paralele mes rezultateve zgjedhore të viteve 2021 dhe 2025, duke i atribuuar rënien edhe shkeljeve si detyrimi i serbëve që të ndjekin urdhrat e Beogradit për braktisjen e institucioneve të Kosovës, si dhe frikësimit e shantazhimit të tyre. Këto praktika i adresohen Listës Serbe, e cila, sipas këtyre vlerësimeve, ka humbur kredibilitetin për ta përfaqësuar komunitetin serb në Kosovë.
Burimi: Deklarata të Gurakuq Kuçit (Instituti Octapus) dhe vlerësime të njohësve të sigurisë.