Dialogu Kosovë–Serbi, i bllokuar
Edhe pse kalendari ka ndryshuar, dinamika e dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë mbeti e pandryshuar. Përfaqësuesja e Lartë e Bashkimit Evropian për Politikën e Jashtme, Kaja Kallas, nuk arriti t’i ulë palët në një tryezë të përbashkët. Prej kohësh nuk ka pasur takim sy më sy mes kryeministrit në detyrë, Albin Kurti, dhe presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq.
Komisioni për personat e zhdukur: takim që nuk u mbajt
Në Bruksel ishte planifikuar të zhvillohej takimi i parë inaugurues i Komisionit të përbashkët Kosovë–Serbi për të zhdukurit, i formuar mbi bazën e një marrëveshjeje të arritur më herët në kuadër të dialogut të ndërmjetësuar nga BE për zbatimin e Deklaratës mbi Personat e Zhdukur. Delegacioni i Kosovës përfaqësohej nga Halil Cenaj. Takimi dështoi të mbahej për shkak të qëndrimit të Serbisë. Sipas palës kosovare, prania e Petar Petkoviqit në Bruksel vetëm sa dëshmoi se ai e orkestroi dështimin, duke e kthyer një proces teknik jetik në mjet politizimi dhe obstruksioni; kjo u vlerësua si e dëmshme për zbardhjen e fatit të të zhdukurve dhe si mungesë e gatishmërisë së Serbisë për bashkëpunim.
Ndërmjetësimi i Sorensenit dhe kontaktet e para
Përfaqësuesi i Posaçëm i BE-së për dialogun Kosovë–Serbi, Peter Sorensen, mori zyrtarisht detyrën dhe shënoi vizitat e para njoftuese në Prishtinë, fillimisht me presidenten Vjosa Osmani dhe kryeministrin në detyrë, Albin Kurti, e më pas me kryenegociatorin Besnik Bislimi.
Dy tentativa trepalëshe pa rezultat
Pas disa muajsh përgatitjesh, nën ndërmjetësimin e Sorensenit u tentua dy herë zhvillimi i takimeve trepalëshe mes zëvendëskryeministrit në detyrë Besnik Bislimi dhe kryenegociatorit serb Petar Petkoviq. Asnjë prej tyre nuk prodhoi rezultat. Pala kosovare kërkoi zbatimin e marrëveshjeve ekzistuese, ndërsa pala serbe vuri theksin te themelimi i Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe.
Analizat: pse palët nuk po lëvizin
Sipas analistit politik Dorajet Imeri, nuk ka arsye reale për vazhdimin e dialogut: mungon gatishmëria nga të dyja anët, detyrimet nuk merren përsipër dhe niveli i mosbesimit është shumë i lartë. Ai thekson se marrëveshja duhet të vijë nga vullneti për pajtim, jo nga shtytja. Imeri vlerëson se Serbia synon ta mbajë çështjen e Kosovës të hapur për t’u faktorizuar në raport me BE-në dhe për rëndësinë që kjo i jep Rusisë, e interesuar për vatra krizash. Nga ana tjetër, Kosova nuk mund të bëjë kompromise shtesë, mes tjerash për shkak të pritshmërive perëndimore: asaj i është kërkuar të pranojë pakon e Ahtisaarit si kompromisin e fundit. Edhe nëse Kosova do të deklaronte se është gati të zbatojë e vetme një marrëveshje, kjo mund të sillte ndonjë valë të re njohjesh brenda BE-së, por nuk do ta përmbyllte aspiratën e saj kryesore.
Perspektiva nga Beogradi
Gazetari hulumtues nga Beogradi, Milan Radonjic, sheh mungesë vullneti edhe nga Bashkimi Evropian. Sipas tij, në kushtet e krizave globale, Ballkani ka gjasa të mos vendoset si prioritet, ndërsa as Beogradi e as Prishtina nuk duken të gatshme të nisin procesin. Ai nuk sheh as një ndërmjetësues të motivuar për t’i ulur palët, ndërkohë që realiteti në terren ka ecur përpara, duke tejkaluar ritmin e bisedimeve.
Hapat e fundit të diskutuar
Gjatë vizitës së fundit në Prishtinë, Sorensen u takua me kryenegociatorin Besnik Bislimi. Sipas Qeverisë së Kosovës, u diskutua rruga përpara drejt zbatimit të plotë të Marrëveshjes Bazike dhe Aneksit të Ohrit.
Burimi: Material i ofruar nga përdoruesi