Autorët: Bethan Moss, Shelby Brooks
Publikuar: 16:49, 17 janar 2026 | Përditësuar: 17:48, 17 janar 2026
Kërcënimi i Trump për tarifat
Presidenti amerikan Donald Trump ka paralajmëruar tarifa ndaj disa vendeve europiane, përfshirë Britaninë e Madhe, teksa vazhdon fushatën e tij për blerjen e Groenlandës. Ai tha se do të vendosë një taksë doganore prej 10 për qind mbi të gjitha mallrat që hyjnë në SHBA nga Danimarka, Norvegjia, Suedia, Franca, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Holanda dhe Finlanda – përveç nëse i lejohet të blejë Groenlandën.
Afatet dhe nivelet e tarifave
Sipas njoftimit, tarifat do të hyjnë në fuqi më 1 shkurt. Nëse deri në qershor SHBA nuk ka arritur marrëveshje për të marrë kontrollin e ishullit arktik, ato do të rriten në 25 për qind. Trump theksoi se këto pagesa do të qëndrojnë “derisa të arrihet një marrëveshje për blerjen e plotë dhe tërësore të Groenlandës”.
Arsyetimi dhe paralajmërimet e tij
Në një postim në Trump Social, presidenti argumentoi se ka “subvencionuar” vendet europiane për vite duke mos u vendosur tarifa. Ai shtoi: “Tani, pas shekujsh, ka ardhur koha që Danimarka të japë mbrapsht – paqja botërore është në rrezik!” Trump përsëriti pretendimin se Rusia dhe Kina mund të përfitojnë nëse Groenlanda nuk vihet nën kontrollin amerikan. Ai e quajti ishullin “tokë e shenjtë” dhe madje pretendoi se Groenlanda “aktualisht ka dy slita me qen si mbrojtje, një e shtuar së fundi”.
Akuza për rrezik ndërkombëtar
Trump shkroi gjithashtu se Danimarka, Norvegjia, Suedia, Franca, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Holanda dhe Finlanda “janë nisur drejt Groenlandës, për arsye të paqarta”, duke e cilësuar situatën “shumë të rrezikshme për sigurinë dhe mbijetesën e planetit”. Sipas tij, këto veprime po e çojnë botën në një nivel rreziku “të papranueshëm dhe të paqëndrueshëm”.
Baza ligjore dhe përdorimi i tarifave
Nuk është e qartë si do t’i vendoste këto tarifa sipas ligjit amerikan, megjithëse ai mund të përmendë kompetenca emergjence ekonomike – aktualisht nën shqyrtim në Gjykatën e Lartë të SHBA-së. Presidenti republikan ka përdorur shpesh masa tregtare ndëshkuese për t’u bërë presion aleatëve dhe rivalëve, me disa vende që bënë angazhime investimi dhe të tjera, si Kina, Brazili dhe India, që kundërshtuan.
Bisedimet dhe reagimet
Paralajmërimi vjen pas raundit të bisedimeve në Uashington të mërkurën mes SHBA-së, Danimarkës dhe Groenlandës, të cilat nuk e zgjidhën “mospërputhjen themelore” mbi ishullin e pasur me minerale. Në mes të tensioneve, kryeministri i Polonisë, Donald Tusk, dha një paralajmërim të ashpër: “Përpjekja për të marrë (një pjesë të) një shteti anëtar të Natos nga një tjetër shtet anëtar do të ishte një katastrofë politike. Do të ishte fundi i botës siç e kemi njohur, që garantohej nga solidariteti i Natos dhe që ka frenuar forcat e së keqes të lidhura me terrorin komunist apo format e tjera të agresionit.”
Prania dhe planet amerikane në Groenlandë
Trump ka argumentuar vazhdimisht se SHBA duhet të zotërojë Groenlandën – një territor autonom i Danimarkës – për të penguar Rusinë apo Kinën të sigurojnë pozicion në Arktik. Këtë javë, Mbretëria e Bashkuar njoftoi se ka dërguar një oficer ushtarak në Groenlandë, ndërsa Danimarka ka shtuar praninë e saj ushtarake në Arktik dhe në Veri të Lartë.
Konsullata dhe infrastruktura diplomatike
Planet për një “mega-konsullatë” amerikane në Nuuk përfshijnë dritare të blinduara dhe staf të zgjeruar, me raporte të ekspertëve që sugjerojnë ndërtimin e një hapësire rreth 3,000 metrash katrorë me nivele të shtuara sigurie. Konsullata aktuale është një ndërtesë në stil nordik pranë portit të peshkimit në Nuuk, por stafi pritet të zhvendoset në bodrumin e një godine të re në bulevardin kryesor të kryeqytetit. SHBA rihapi konsullatën në vitin 2020, pasi e para u mbyll në 1953.
Protestat në Groenlandë
Më 17 janar, banorë të Groenlandës u mblodhën në protesta kundër kërkesës së Trump për t’ia dorëzuar SHBA-së ishullin arktik. Mes pankartave u pa edhe mesazhi “we are not for sale”.
Shënim për Mbretërinë e Bashkuar
Në mënyrë të veçantë, Trump ka paralajmëruar se do të godasë Britaninë me tarifa gjithnjë e në rritje, deri sa të arrihet një marrëveshje për blerjen e Groenlandës.
(burimi: The Sun)