Heqja e masave
Bashkimi Evropian ka vendosur të heqë të gjitha masat ndëshkuese ndaj Kosovës deri në fund të muajit të ardhshëm, çka i hap rrugë zhbllokimit të miliona eurove në mbështetje financiare që pritet të nisin në fillim të vitit pasues. Vendimi u bë i ditur nga përfaqësues të të dyja palëve, pasi në veriun me shumicë serbe u krye paqësisht kalimi i pushtetit lokal — pikërisht çështja që kishte çuar në vendosjen e sanksioneve nga BE gjatë verës kur shpërthyen tensionet.
Njoftimi nga Prishtina
Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, bëri të ditur pas samitit BE–Ballkani Perëndimor në Bruksel se masat po hiqen tërësisht: një pjesë menjëherë dhe pjesa e mbetur në fund të muajit të ardhshëm. Sipas saj, si rrjedhojë do të zhbllokohen edhe fondet, me një pjesë që lëshohet tani dhe pjesa tjetër në të njëjtin afat.
Qëndrimi i Komisionit Evropian
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, njoftoi në X se heqja e masave po bëhet pas dorëzimit paqësor të pushtetit lokal në veri pas zgjedhjeve të fundit. Ajo bëri të ditur se BE planifikon 216 milionë euro në ndihmë për Kosovën dhe synon të ndajë 205 milionë euro në fillim të vitit pasues.
Debatet brenda BE-së
Më herët gjatë javës, blloku kishte zbutur tashmë gjysmën e masave, por heqja e plotë mbetej e paqartë për shkak të rezervave të disa shteteve anëtare, përfshirë Francën dhe Italinë, të mbështetura nga Spanja, Hungaria dhe Sllovakia.
Kërkesat e Kosovës
Autoritetet në Kosovë kanë kërkuar në mënyrë të përsëritur që BE t’i japë fund sanksioneve, duke argumentuar se situata në veri është qetësuar pas reduktimit të pranisë së Policisë në ndërtesat komunale, pjesëmarrjes së komunitetit serb në zgjedhjet e fundit dhe dorëzimit paqësor të pushtetit tek përfaqësuesit serbë lokalë.
Kostoja e sanksioneve
Sipas një analize të Institutit GAP, masat i kanë kushtuar Kosovës rreth 613.4 milionë euro në projekte të pezulluara ose të shtyra pa afat, ndërsa rreth 7.1 milionë euro janë humbur përfundimisht. Sektorët më të prekur janë mjedisi (rreth 350 milionë euro), energjia (114 milionë euro), digjitalizimi (rreth 57 milionë euro) dhe kultura (15 milionë euro). Nga këto fonde, rreth 218 milionë euro i përkisnin projekteve të Instrumentit para-anëtarësimit (IPA II dhe IPA III), ndërsa afërsisht 395 milionë euro ishin pjesë e Kornizës për Investime të BE-së për Ballkanin Perëndimor (WBIF).
Burimi: Njoftime zyrtare nga BE-ja dhe institucionet e Kosovës; postimi në X i Ursula von der Leyen; analiza e GAP.