Bilanci i rënies
Rreth 52 mijë vota më pak dhe humbje e pesë vendeve në Kuvend – ky është rezultati i Lidhjes Demokratike të Kosovës kur krahasohen dy palët e fundit të zgjedhjeve parlamentare të atij viti. Sipas vëzhguesve politikë, arsyet janë të shumta, por ndër kryesoret përmenden qasja e pasaktë e lidershipit, mosveprimi në përputhje me pritjet e elektoratit dhe anashkalimi i strukturave të vjetra, që tradicionalisht e mbajnë bazën e LDK-së.
Rezultatet zgjedhore
Të dhënat preliminare nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve tregojnë se, në zgjedhjet e fundit të parakohshme, LDK-ja mori 119.201 vota, përkatësisht 13.57 për qind. Ndërsa në zgjedhjet e rregullta të po atij viti, partia u mbështet nga 171.357 votues, ose 18.27 për qind. Më herët, në një cikël të mëparshëm të parakohshëm, LDK-ja ishte në kuotën 12.73 për qind, por pastaj u përmirësua me rreth pesë pikë përqindjeje në garën e rregullt.
Qasja e lidershipit dhe koalicionet e pamundura
Analisti Imer Mushkolaj thekson për Radion Evropa e Lirë se rënia e madhe lidhet me një sërë vendimesh të nisura rreth 11 muaj më parë. Sipas tij, deklarimi i kryetarit Lumir Abdixhiku se LDK-ja nuk do të hynte në koalicion as me Lëvizjen Vetëvendosje – e cila atëherë kishte rreth 42 për qind – e as me PDK-në e AAK-në, si dhe refuzimi i ofertës së LVV-së për bashkëqeverisje, i “mbylli dyert” vetë partisë.
Pritshmëritë e zhgënjyera të votuesve
Analisti Rrahman Paçarizi vlerëson se kur votuesit i rikthehen një partie, ata presin veprim. Sipas tij, LDK-ja nuk veproi fare ose jo sipas pritjeve të atyre që menduan se do ta shihnin pjesë të institucioneve. Ai shton se pas asaj gare të rregullt, LDK-ja nuk arriti të ndërtojë një rrëfim bindës, në një kohë kur pati zvarritje në konstituimin e Kuvendit dhe fituesi nuk arriti ta formojë i vetëm qeverinë, çka e çoi vendin sërish në zgjedhje të parakohshme.
Strukturat e vjetra të anashkaluara
Sipas Paçarizit, përpjekja për rigjenerim solli njerëz të rinj në krye, por nuk ruajti elektoratin. Strukturat e vjetra u lanë pas dore dhe u margjinalizuan; votuesit e tyre, shpesh, nuk kalojnë te parti të tjera – thjesht abstenojnë. Në të njëjtën linjë është edhe Mushkolaj, i cili kujton se një pjesë e madhe e bazës së LDK-së janë votues në moshë mesatare e të shtyrë, që e kanë identifikuar partinë me këta figura tradicionale. Kur ata zëvendësohen ose shtyhen në periferi, rezultati është rënie pjesëmarrjeje për LDK-në.
Ku shkuan votat e LDK-së?
Modeli me rënie, rimëkëmbje dhe sërish rënie tregon se një pjesë e madhe e mbështetjes vjen nga “zona gri” – elektorati i papërcaktuar. Paçarizi nënvizon se LDK-ja arriti të tërheqë një pjesë të mirë të tyre nga cikli i parakohshëm i mëparshëm deri te gara e rregullt e po atij viti, por gjatë 11 muajve të fundit nuk i mobilizoi dot. Sipas tij, mungoi përpjekja për t’i ftuar e bindur këta votues që krahasojnë programe dhe qasje; kjo e ktheu LDK-në në nivelin e saj të mëparshëm të parakohshëm. Mushkolaj shton se shumë prej të papërcaktuarve që e mbështetën LDK-në në garën e rregullt u rikthyen te LVV-ja, duke mos parë te LDK-ja qëndrueshmërinë dhe seriozitetin e nevojshëm për hyrje në pushtet – qoftë me opozitën, qoftë me partinë fituese.
E ardhmja e mundshme e LDK-së
Pas publikimit të rezultateve preliminare, kreu i LDK-së mori përgjegjësinë për rezultatin dhe paralajmëroi mbajtjen e një Kuvendi të përgjithshëm, pa e përjashtuar dorëheqjen. Zyrtarë të partisë nuk komentuan zhvillimet e brendshme. Vëzhguesit e shohin këtë si një hap drejt dorëheqjes dhe besojnë se ka pretendues për drejtim, megjithëse mbetet e paqartë kush mund të jetë lideri i ardhshëm. Mushkolaj thekson se ndryshimi në krye duhet të sjellë edhe ndryshim qasjeje; përndryshe, LDK-ja vështirë se rivalizon fort me Albin Kurtin dhe Lëvizjen Vetëvendosje. Paçarizi shton se bashkimi i elektoratit kërkon një figurë përbashkuese, por edhe kështu, ringritja do të jetë e vështirë: me gjasë, deri në garën e radhës ka një periudhë të gjatë dhe është sfiduese të mbahet elektorati i ndezur për kaq gjatë.
Shpërndarja e mandateve
Sipas rezultateve paraprake, LDK-ja renditet e treta dhe pritet të ketë 15 ulëse në Kuvend, nga 20 sa kishte në garën e rregullt të po atij viti. Aktualisht, Lëvizja Vetëvendosje ka siguruar 56 mandate, PDK-ja 21, AAK-ja 6, ndërsa 20 vende janë të rezervuara për komunitetet joshumicë.
Burimi: Radio Evropa e Lirë