Rinumërimi dhe zgjerimi i hetimeve
Ndërsa rinumërimi i votave të zgjedhjeve të parakohshme po vazhdon në gjithë Kosovën dhe ka kaluar gjysmën e procesit, dyshimet dhe hetimet për manipulime po shtrihen edhe në komuna të tjera. Komisioni Qendror i Zgjedhjeve bëri të ditur se janë rinumëruar mbi 55 për qind e votave në 2 557 vendvotime.
Rinumërimi nisi pjesërisht pasi u konstatuan mospërputhje në votat e kandidatëve për deputetë. Me verifikimin e këtyre parregullsive dhe shtimin e dyshimeve, autoritetet e rendit ndërmorën masa konkrete.
Çfarë ka zbuluar rinumërimi deri tani?
Sipas Eugen Cakollit nga Instituti Demokratik i Kosovës, nga rinumërimi në mbi gjysmën e vendvotimeve deri më tani, rreth 80 mijë vota për kandidatët kanë rezultuar të pasakta dhe të numëruara gabimisht në Qendrat Komunale të Numërimit. Prej tyre, 47 619 vota u janë zbritur kandidatëve (sepse u ishin shtuar gabimisht në numërimin fillestar), ndërsa 32 018 vota u janë shtuar (meqë u ishin hequr në mënyrë të parregullt më herët).
Sipas të njëjtit burim, nga afërsisht 80 mijë vota të prekura, rreth 40 mijë u përkasin kandidatëve të Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), rreth 15 mijë Lëvizjes Vetëvendosje (LVV), rreth 11 mijë Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK) dhe rreth 4 mijë Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK). Më shumë se 80 për qind e këtyre votave vijnë nga komuna e Prizrenit; pjesa tjetër lidhet me Malishevën dhe Podujevën (në Podujevë aktualisht është rinumëruar vetëm rreth 10 për qind i votave).
Hetimet në komuna të tjera
Rinumërimi ka sjellë edhe veprime të zgjeruara të zbatimit të ligjit. Përveç Prizrenit, hetimet po zhvillohen edhe në Ferizaj dhe Malishevë. Prokuroritë kompetente në Ferizaj dhe Gjakovë kanë autorizuar Policinë të ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme — identifikimin e personave përgjegjës, grumbullimin e të dhënave dhe sigurimin e provave — lidhur me dyshimet për manipulim të votave.
Aksioni në Prizren
Në Prizren, ku dyshohet se është përqendruar pjesa më e madhe e keqpërdorimeve, autoritetet ndaluan 109 persona. Prokurorët kanë kërkuar paraburgim për 22 komisionerë dhe një vëzhgues të procesit zgjedhor; Gjykata pritet të vendosë së shpejti. Sipas kryeprokurorit të Prokurorisë Themelore në Prizren, Petrit Kryeziu, të ndaluarit dyshohen për falsifikim të rezultateve, ushtrim presioni dhe kanosje, si dhe dhënie apo marrje ryshfeti. Ai theksoi se një manipulim i tillë nuk do të ishte i mundur pa një ujdi mes komisionerëve të katër partive kryesore. Në Prizren, sipas tij, janë shtuar 40 497 vota dhe janë hequr 27 520, me një diferencë të keqpërdorimeve prej 68 017 votash.
Reagimet politike
Kryeministri në detyrë dhe kreu i LVV-së, Albin Kurti, bëri thirrje për hetim gjithëpërfshirës dhe ndëshkim të të përfshirëve në manipulime brenda subjekteve politike, duke theksuar se komisionerët dhe individët e përfshirë nuk mund të amnistohen. Kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, e quajti rinumërimin një hap të domosdoshëm dhe të drejtë për të mbrojtur integritetin e procesit zgjedhor. Edhe udhëheqësit e LDK-së dhe AAK-së, Lumir Abdixhiku dhe Ramush Haradinaj, kanë kërkuar rinumërim të plotë, duke theksuar se vetëm kështu garantohet legjitimiteti i rezultateve. Ndërkohë, shumica e kandidatëve të cilëve gjatë rinumërimit u janë zbritur më së shumti vota kanë mohuar përfshirjen në keqpërdorime dhe e kanë dënuar këtë dukuri.
Korniza ligjore dhe sanksionet
Në Kosovë, manipulimi i votave është vepër penale e dënueshme me burgim. Organizata joqeveritare ÇOHU ka publikuar një hulumtim sipas të cilit mbi 90 për qind e rasteve të manipulimeve zgjedhore përfundojnë me dënime me kusht ose me gjoba.
Burimi: Radio Evropa e Lirë (REL)